Piktogramy chemiczne

Globalny Zharmonizowany System Kwalifikacji i Oznakowania Chemikaliów (GHS - Global Harmonised System) obejmuje obowiązujące piktogramy określające rodzaj zagrożeń wg CLP (Classification, Labelling and Packaging), czyli europejskiej wersji Systemu. Piktogramy chemiczne są intuicyjne, a dzięki temu czytelne na całym świecie. Prawidłowe oznakowanie etykiet oraz obszarów w przestrzeni publicznej, w której jesteśmy narażeni na toksyczne działanie substancji chemicznych to jedna z podstawowych zasad związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy

  • Znaki mające kształt kwadratu z czerwoną ramką, który ustawiony jest na wierzchołku są objęte normą i są zgodne z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, zwane rozporządzeniem CLP, które weszło w życie 20 stycznia 2009 r.
  • Czarne piktogramy na żółtym bądź pomarańczowym tle to znaki nie objęte normą. W tej grupie znajdujemy znaki zarówno znaki bez opisu, jak i z opisem.

Z dniem 1 czerwca 2017 skończył się okres przejściowy dla mieszanin aktualnie dostępnych na rynku. Obecnie etykietowanie i pakowanie mieszanin musi być zgodne z odpowiednimi postanowieniami rozporządzenia (WE) 1278/2008.

 

Piktogramy chemiczne

Rodzaje materiałów, na których produkuje się piktogramy chemiczne

Piktogramy chemiczne produkowane są na płycie sztywnej oraz na folii samoprzylepnej. Piktogramy na folii samoprzylepnej są obowiązkowymi elementami etykiet zgodnych z CLP. Etykieta substancji lub mieszaniny zaklasyfikowanej jako stwarzająca zagrożenie obok nazwy, adresu i numeru telefonu dostawcy lub dostawców, identyfikatora produktów oraz znaku ostrzegawczego powinna zawierać:

  • hasło ostrzegawcze: „NIEBEZPIECZEŃSTWO” – (stosowane w przypadku kategorii zagrożeń wyższego stopnia), lub „UWAGA” – (stosowane w przypadku kategorii zagrożeń niższego stopnia)
  • zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty H)
  • zwroty wskazujące środki ostrożności (zwroty P)

Jeżeli informacja ta nie jest podana w innym miejscu na opakowaniu, na etykiecie powinna też widnieć ilość substancji lub mieszaniny. 

Z uwagi na fakt, że zarówno piktogramy chemiczne w formie naklejek, jak i piktogramy produkowane na płycie sztywnej mogą wejść w kontakt z substancjami stwarzającymi zagrożenie dla zdrowia człowieka i środowiska naturalnego, a więc substancjami łatwopalnymi, żrącymi, toksycznymi, materiały, na których są produkowane muszą być wodoodporne oraz mieć wysoką odporność na czynniki zewnętrzne, co umożliwia stosowanie znaków zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz. 

Ważne jest, aby piktogramy chemiczne w postaci naklejek miały wystarczająco mocny klej oraz wystarczająco dobrej jakości nadruk, aby przetrwały w stanie nienaruszonym i były całkowicie czytelne na opakowaniach w trakcie całego łańcucha dostaw. Znaki wykonane z wysokiej jakości folii samoprzylepnej doskonale przywierają do powierzchni i nie zachodzi ryzyko ich odklejenie, rozmazania czy uszkodzenia. 

Piktogramy chemiczne podzielone są na grupy:

  1. Zagrożenia fizyczne
  2. Zagrożenia dla zdrowia
  3. Zagrożenia dla środowiska
  4. Zagrożenia dodatkowe

W każdej z grup znajdujemy piktogramy zgodne z GHS oznakowane dodatkowo numerycznie, np. (700-19). Każdy znak przypisany jest do konkretnej klasy i kategorii zagrożeń. „Klasa zagrożenia” oznacza charakter zagrożenia wynikający z właściwości fizycznych, zagrożenia dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska.

Zasady pierwszeństwa związane z umieszczaniem piktogramów chemicznych:

  • Jeśli obowiązuje piktogram czaszka i skrzyżowane piszczele, nie powinno się dodatkowo umieszczać piktogramu wykrzyknik.
  • Jeśli obowiązuje piktogram działanie żrące, nie powinno się dodatkowo umieszczać piktogramu wykrzyknik, gdy dotyczy on działania drażniącego na oczy lub skórę.
  • Jeśli obowiązuje piktogram zagrożenie dla zdrowia określający uczulające działanie na drogi oddechowe, nie powinno się dodatkowo umieszczać piktogramu wykrzyknik, gdy dotyczy on uczulającego działania na skórę lub drażniącego na oczy lub skórę.

Czym jest substancja chemiczna?

Według konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1990 roku termin określający substancję chemiczną głosi, że jest to mieszanina pierwiastków i związków chemicznych, zarówno naturalnych, jak i syntetycznych uzyskanych w procesie produkcyjnym. Z kolei niebezpieczne substancje chemiczne klasyfikuje się według poziomu stwarzanego przez nie zagrożenia i zdrowotnego i fizycznego. W związku z tym powstały specjalne piktogramy, które informują niebezpieczeństwie. Istnieją różne zagrożenia związane z narażeniem na substancje chemiczne. Przykładem tego są np. pestycydy, które pomagają we wzroście plonów, natomiast dla ludzi są szkodliwe. Substancje chemiczne posiadają szerokie spektrum potencjalnych niepożądanych działań poczynając od zagrożenia dla zdrowia, działanie rakotwórcze, aż po fizyczne zagrożenie, łatwopalność, promieniowanie, a nawet bezpośrednie zagrożenie dla środowiska, czyli toksyczne skażenie na szeroką skalę.
W ciągu wielu lat opracowano wiele zasad związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, które dotyczą właśnie bezpieczeństwa chemicznego. Pracownicy narażeni na bezpośrednie działanie substancji chemicznych powinni pracować w zabezpieczonym i zdrowym środowisku, w miejscu, które posiada odpowiednie informacje. Ciągłe badania potwierdzają negatywny wpływ substancji chemicznych na środowisko oraz konieczność odpowiedniego zabezpieczenia i ochrony zdrowia pracowników, którzy mają bezpośredni kontakt z różnymi chemikaliami.
W trosce o środowisko i o zdrowie ludzi powstał system piktogramów chemicznych o nazwie Globalny Zharmonizowany System Kwalifikacji i Oznakowania Chemikaliów, w skrócie GHS. W związku z tym wszystkie oznaczenia dotyczące substancji chemicznych są zharmonizowane, zarówno piktogramy jak i hasła ostrzegawcze, zwroty opisujące rodzaj zagrożenia na etykietach. Dzięki ujednoliconym zasadom informowania o zagrożeniach, które mogą stwarzać chemikalia na całym świecie obowiązują takie same piktogramy. Wszyscy wytwórcy i dostawcy mają obowiązek ich stosowania i ponoszą odpowiedzialność za generowanie i rozpowszechnianie informacji dotyczących wszelkich możliwych niebezpieczeństw tyczących się chemikaliów.

Oznaczenia chemiczne - zagrożenia dla zdrowia

W celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa podczas pracy z wszelkimi substancjami chemicznymi opracowano wzory znaków ostrzegawczych, z których można odczytać, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia i z jakimi potencjalnymi niebezpieczeństwami możemy się spotkać. Każdy piktogram w sposób bardzo intuicyjny pokazuje zagrożenie. Na przykład płomień oznacza substancje łatwopalne, natomiast czaszka i skrzyżowane piszczele oznacza wysoką toksyczność. Oznaczenia dla zagrożeń fizykochemicznych posiadają kształt kwadratu z czerwoną ramką, ustawiony na wierzchołku. Znaki te dzielą się na kategorie takie jak zagrożenie dla środowiska, zagrożenie dla zdrowia i zagrożenie fizyczne. W naszym sklepie znajdziesz najważniejsze i aktualne oznaczenia, które możesz umieścić w swoim zakładzie pracy.

Piktogramy chemiczne - zagrożęnia dla środowiska

Inny rodzaj piktogramów to czarne oznaczenia na żółtopomarańczowym tle. Wśród nich znajdują się oznaczenia informujące o szkodliwości, niebezpieczeństwie dla środowiska, wybuchowości, łatwopalności danego produktu.
Co prawda ostrzeżenia w formie piktogramów przeważnie są umieszczane na budynkach lub zakładach, ponieważ tego wymagają obecne przepisy. Mimo to, w momencie, kiedy występuje zagrożenie życia, okazują się niezwykle pomocne. Ostrzegają o zachowaniu szczególnej ostrożności przede wszystkim na obiektach, w których przechowywane są lub też wytwarzane i wykorzystywane wszelkiego rodzaju toksyczne i niebezpieczne dla zdrowia człowieka substancje. Informują także o ewentualnym szkodliwym promieniowaniu. Dlatego upewniliśmy się, że w naszym sklepie znajdują się wszystkie oznaczenia, które będą potrzebne do odpowiedniego oznaczenia wszelkiego rodzaju zakładów, hal przemysłowych lub fabryk. Wszystkie znaki przygotowane są według CLP, czyli są wodoodporne i posiadają wysoką odporność na czynniki zewnętrzne, w związku z czym każdy ze znaków można stosować zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz.
Sprawdź całą ofertę naszego sklepu i zobacz, co jeszcze możesz u nas znaleźć.